Kampioentje

Jaren geleden trakteerde hij de televisiekijker tijdens een voetbalwedstrijd op een imitatie-karatetrap en wegens zijn verbale agressie jegens de media en collega-trainers is hij berucht, maar nu heeft hij werkelijk een klap uitgedeeld. Aloysius Paulus Maria van Gaal, voetbaltrainer.

Afgelopen zaterdag, na de in een echec geëindigde ex-kampioenswedstrijd van zijn club AZ, verkocht hij een televisiecamera een mep. Hij was zijn boosheid en frustratie weer eens niet de baas, na een interview met een NOS-verslaggever dat zijn beruchte maar inmiddels ook voorspelbare ongenoegen had gewekt.

Het vakmanschap van Van Gaal staat buiten kijf. Veel voetbalspelers die bereid zijn zich aan hem te onderwerpen heeft hij tot topprestaties weten te brengen. Voor het overige laat de man zich telkens weer verleiden tot gedrag waarmee hij zichzelf presenteert als een buitengewoon onaangenaam mens en bovenal een slecht verliezer. Twee jaar geleden bijvoorbeeld weigerde hij de uiteindelijke winnaar PSV te feliciteren toen hem het landskampioenschap in die gedenkwaardige bloedstollende slotminuten van de competitie door de vingers was geglipt.

Louis van Gaal is menselijk, al te menselijk. Hij schijnt heel lief te zijn voor dieren en voor kinderen met een spierziekte. Dat is fijn, mooi en sympathiek. Voor het overige gedraagt hij zich, in de schijnwerpers waaraan hij als publieke persoon nu eenmaal is blootgesteld, als de vleesgeworden arrogantie, die iedereen schoffeert die een observatie of een mening naar voren brengt die hem onwelgevallig is.

Is Louis van Gaal nou dom of juist heel slim? Hijzelf denkt op eenzame hoogte te staan. Hij beschouwt zichzelf als de enige mens op aarde die de feiten op de juiste wijze waarneemt en interpreteert. Hiervan uitgaande schrijft hij journalisten voor hoe zij hun werk moeten doen. ‘De waarheid vertellen, geen stellingen poneren, en alleen met waarom-vragen komen.’ Zo verwordt de journalist tot een aangever, om Van Gaal de gelegenheid te geven om de Enige Waarheid te verkondigen. Zelfrelativerend vermogen is hem vreemd. Dat is dom.

Toegegeven, sommige sportjournalisten kunnen zuigen en zeveren, maar het zou van klasse getuigen als de geïnterviewde zijn zelfbeheersing bewaart en het geëmmer pareert met een superieure kwinkslag of een beheerste terechtwijzing. Da’s niks voor Van Gaal. De beuk erin! Het werkt vaak op de lachspieren, maar eigenlijk is het triest, wat zich jongstleden zaterdagavond afspeelde.

Zou hij er spijt van hebben, van die mishandeling van die tv-camera? Zou hij uiteindelijk gedacht hebben: dat had ik beter niet kunnen doen? Ik denk het wel, want hij heeft kort na de gebeurtenis de NOS ‘nadrukkelijk verzocht’ de beelden niet uit te zenden, aan welk verzoek de omroep gehoor heeft gegeven. Een NOS-woordvoerder laat desgevraagd weten het gevoel van de AZ-trainer namelijk ‘heel goed te begrijpen’. Dan moet je de gewraakte gebeurtenis juist wel laten zien! Voor het ontstaan van een verkeerd beeld van Van Gaal behoeft men niet te vrezen, want dit akkefietje past in een lange reeks incidenten. Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat men bang is voor hem. Hij heeft de NOS al eens eerder geboycot. Op een herhaling daarvan zit men uiteraard niet te wachten.

Het probleem met Van Gaal is dat hij met zijn gedrag het verkeerde voorbeeld geeft. Een groot kampioen is slechts hij die getoond heeft ook een waardig verliezer te kunnen zijn. Louis van Gaal is daarom maar een heel klein kampioentje.

Floris Blom is columnist op de website van Hart en Ziel, meerdere keren per week geeft hij zijn visie.